Tijdens de Maand van de Filosofie organiseert het Departement Wijsbegeerte van de Universiteit Antwerpen en het filosofiehuis Het zoekend hert al geruime tijd de Antwerpse Dag van de Filosofie. 

Dit jaar mag ik één van de lezingen verzorgen en omdat het thema van de Maand van de Filosofie “Ken Onszelve” is, zal ik een pleidooi houden voor een andere ‘zelf-relatie’, namelijk die van de liefde. Dat past bij veel van mijn eerdere werk, waarin ik de tegenstelling tussen kennis en liefde verkend heb en onder andere betoogd heb dat zelfkennis ten diepste om zelfliefde vraagt. Dat is zo in het individuele geval en ook, zoals ik in Antwerpen zal betogen, in het collectieve geval.

De relatie die wij met onszelf hebben, wordt maar al te vaak – en onterecht – opgevat als een cognitieve relatie, een relatie die van ons vraagt dat wij onszelf kennen. Zelfkennis is echter een bijzondere en tevens problematische vorm van ‘kennis’, eentje die het niet kan stellen zonder de warmbloedige en zachtmoedige welwillendheid om liefhebbend om te gaan met de grenzen van onze verantwoordelijkheid. Een analyse van deze ‘zelfliefde’ als voorwaarde voor zelfkennis, heeft interessante en belangrijke consequenties voor de oproep onszelf te kennen: we moeten onszelf daarvoor liefhebben.

Bransen, J. (2015), Self-Knowledge and Self-Love, Ethical Theory and Moral Practice, Vol. 18(2), 309-321.